<P>Voor een periode van zes weken werk ik op de sectie arbeidsrecht van Dinsmore & Shohl in de vestiging in Cincinnati, Ohio. Zoals ik in mijn vorige column al aangaf, kan elke werknemer zonder reden, met onmiddellijke ingang worden ontslagen, het zogenaamde at will employment.</P> <P>Dat klinkt voor werkgevers interessanter dan het is. Als iemand mij uitlegt hoe dit in de praktijk werkt, wordt al gauw de grap gemaakt dat at will employment eigenlijk alleen geldt voor blanke mannen onder de 40 jaar. In alle andere gevallen loopt een werkgever het grote risico dat de werknemer stelt dat er sprake is van discriminatie. </P> <P>Zo speelt hier nu een zaak van een werkneemster, 55 jaar oud en 8 jaar in dienst. Zij was een ‘at will’ werkneemster en mag dus zonder reden worden ontslagen. Deze mevrouw loog over kastekorten en werd ‘at will’ ontslagen. De vrouw stelt dat sprake is van leeftijdsdiscriminatie en beroept zich op een personeelsuitje waarbij het bedrijf ging paint ballen. Dat doen immers alleen jonge mensen – zo stelt de werkneemster – dus maakt dit bedrijf zich wel vaker schuldig aan leeftijdsdiscriminatie. Tja, als je het zo bekijkt… </P> <P>Het wordt nog gekker. Procederen in Amerika is ontzettend duur. Als een werknemer wint, betaalt de werkgever ook zijn advocaatkosten. Dat kan dus een zeer dure aangelegenheid worden. In Amerika is het toegestaan om met je advocaat af te spreken dat deze een percentage van het uiteindelijke bedrag krijgt dat aan de werknemer wordt toegekend. De werknemer loopt dus geen risico. Als een werknemer verliest, betaalt hij geen advocaatkosten. Met andere woorden: het financiële risico ligt volledig bij de werkgever. Het is dus veel voordeliger om te schikken en de meeste zaken worden dan ook geschikt. </P> <P>In sommige gevallen komt het toch tot een procedure. In Amerika geldt jury rechtspraak. Dat wil zeggen dat een jury bepaalt wat de uitkomst is van de zaak. De ervaring is dat een jury niet kijkt of sprake is van discriminatie, maar of het ontslag redelijk was. Dit is natuurlijk een heel ander criterium en er zal al gauw sprake zijn van een situatie dat het ontslag niet redelijk was, maar dat is nu eenmaal het gevolg van ‘at will employment’. Mocht het in de zaak van de werkneemster die ontslagen is wegens kastekorten tot een procedure komen, dan loopt de werkgever een groot risico. Immers, er zit daar een een schattige mevrouw, op leeftijd, die een traantje laat vanwege haar ontslag. Wie zal de jury geloven? De grote boze werkgever of de zielige werknemer? De juryrechtspraak lijkt dan ook in het voordeel van de werkneemster. Wederom een reden om een procedure te voorkomen en nog maar wat extra geld aan te bieden in een schikkingsvoorstel. </P> <P>Het proces in Amerika: de werknemer roept: "discriminatie", de werkgever biedt een bedrag aan om een procedure te voorkomen. Op deze manier is het ‘at will employment’ systeem inderdaad niet succesvol. Toch vraag ik me af of dit ook zou gebeuren in Nederland als de preventieve ontslagtoets zou verdwijnen. Zou er een claimcultuur ontstaan waarbij alle werknemers zich spontaan gaan beroepen op een discriminatiegrond? Ik kan het me niet voorstellen.</P> <P>Gisteren sprak ik met iemand van personeelszaken van een groot Amerikaans bedrijf. Haar man was ‘at will’ ontslagen wegens een reorganisatie. De man had zijn echtgenote gevraagd of hij een procedure zou kunnen beginnen wegens discriminatie. De vrouw moest hem teleurstellen: "Honey, you are white, male and below 40. No chance!".</P>