De ondernemingsraad brengt met betrekking tot een voorgenomen besluit als bedoeld in het eerste lid geen advies uit dan nadat over de betrokken aangelegenheid ten minste éénmaal overleg is gepleegd in een overlegvergadering.
Ten aanzien van de bespreking van het voorgenomen besluit in de overlegvergadering is artikel 24, tweede lid, van overeenkomstige toepassing.
Het voorwaardelijke positieve of negatieve advies
Ook dit zijn veelgebruikte vormen die opnieuw hun oorsprong vinden in de overtuiging dat een ondernemingsraad in zijn adviezen de termen ‘positief’ of ‘negatief’ behoort te gebruiken. De argumenten worden in deze adviesvormen tevens gebruikt als voorwaarden voor een toekomstig positief advies.
De OR geeft hiermee aan akkoord te kunnen gaan met het voorgenomen besluit mits de bestuurder in het definitieve besluit en/of in de uitvoering daarvan met genoemde voorwaarden rekening houdt. Het is een zwakke toepassing van het adviesrecht, omdat de bestuurder slechts verplicht is aan te geven waarom hij bepaalde voorwaarden niet overneemt. Omdat er sprake is van een positief advies, ontstaat er daardoor echter geen opschortingstermijn, terwijl er evenmin veel kans is op een succesvolle beroepsprocedure. Beter is het om de voorwaarden in het voorafgaand overleg om te laten zetten in evenzoveel (ook schriftelijk vastgelegde) toezeggingen alvorens het advies te formuleren.
De OR adviseert hiermee negatief en geeft gelijktijdig aan op welke wijze het voorgenomen besluit moet worden aangepast om in de toekomst wel met succes de OR om advies te vragen. Daarmee ontstaat een situatie als bij het (overwegend) negatieve advies. Neemt de bestuurder de voorwaarden over, dan is er inderdaad sprake van een ander voorgenomen besluit waarover opnieuw advies behoort te worden aangevraagd. Zet hij daarentegen zijn plannen door, dan ontstaat daarmee automatisch een opschortingstermijn en een beroepsmogelijkheid.
Tip
Een advies wordt bijvoorkeur schriftelijk gegeven. Sterker nog: een mondeling advies moet vermeden worden, tenzij de OR een onvoorwaardelijk ‘ja’ wil laten horen.
Een mondeling advies is ook alleen mogelijk als er vóóraf in een OR-vergadering een duidelijk besluit over genomen is. En, ook al is het advies al mondeling tijdens de overlegvergadering gegeven, het is raadzaam om dat nogmaals schriftelijk te bevestigen. Zeker wanneer advies en voorgenomen besluit afwijken.
Het inhoudelijke advies
De sterkste adviesvorm – en ook de meest waardevolle voor de bestuurder – is die waarbij de OR zich onthoudt van een eindoordeel en op (een aantal aspecten van) het plan zelf ingaat. Daarbij kan de raad zich beperken tot de voor hem meest relevante aspecten van het voorgenomen besluit, maar hij kan zich ook over het geheel uitspreken (‘De raad adviseert u van het plan af te zien, om reden …’). Zolang er maar sprake is van werkelijk ‘adviseren’. Dat wil zeggen, zeggen wat je ervan vindt, waar de zorgen zitten, welke uitgangspunten worden gedeeld en dergelijke. Een dergelijk advies heeft vaak het karakter van een serie aanbevelingen.
De bestuurder moet van elk deeladvies schriftelijk verklaren of hij het al dan niet overneemt. Zo niet, waarom niet. De OR kan daarna beoordelen of het definitieve besluit in voldoende mate rekening houdt met het uitgebrachte advies en op grond van die afweging de bestuurder zonodig houden aan de opschortingstermijn.
WOR wordt de bestuurder als eerste op de hoogte gesteld van het advies van de OR. Dat sluit niet uit dat tegelijkertijd ook anderen, zoals de achterban bijvoorbeeld, over het advies geïnformeerd kunnen worden.
De raad kan in het OR-reglement vastleggen hoe de achterban geïnformeerd wordt over besluiten van de OR over adviesaanvragen en instemmingsverzoeken, bijvoorbeeld via de verslagen van overleg- of OR-vergadering.
